{"id":1376232,"date":"2024-02-02T14:16:29","date_gmt":"2024-02-02T13:16:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/?p=1376232"},"modified":"2024-03-19T13:29:10","modified_gmt":"2024-03-19T12:29:10","slug":"rak-jelita-grubego-5-krokow-do-zmniejszenia-ryzyka-zachorowania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/blog\/rak-jelita-grubego-5-krokow-do-zmniejszenia-ryzyka-zachorowania\/","title":{"rendered":"Rak jelita grubego: 5 krok\u00f3w do zmniejszenia ryzyka zachorowania"},"content":{"rendered":"\n

Wed\u0142ug danych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) rak jelita grubego, znany r\u00f3wnie\u017c jako rak okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy, jest trzecim najcz\u0119stszym nowotworem na \u015bwiecie, stanowi\u0105cym oko\u0142o 10% wszystkich przypadk\u00f3w nowotwor\u00f3w i drug\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w spowodowanych nowotworami na \u015bwiecie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Badania wykazuj\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 bardziej nara\u017ceni na ten typ raka ni\u017c kobiety, a ryzyko znacznie wzrasta po 50. roku \u017cycia. Rocznie zapada na niego w Polsce oko\u0142o 18 tys. os\u00f3b. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Objawy raka jelita grubego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W pocz\u0105tkowej fazie rak jelita grubego nie powoduje \u017cadnych objaw\u00f3w lub s\u0105 one \u0142agodne. Najcz\u0119strze objawy to naprzemienne wyst\u0119powanie zapar\u0107 i biegunek, krwawienie z odbytnicy, obecno\u015b\u0107 krwi w stolcu, a tak\u017ce wzd\u0119cia, skurcze i b\u00f3le brzucha. Takie objawy mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane te\u017c z mniej powa\u017cnymi problemami, takimi jak hemoroidy czy choroba Le\u015bniowskiego-Crohna. Jednak je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 przez d\u0142u\u017cszy czas, warto wykona\u0107 badania, aby w por\u0119 zdiagnozowa\u0107 problem.<\/p>\n\n\n\n

W bardziej zaawansowanych stadiach tego nowotworu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 objawy dotycz\u0105ce nie tylko przewodu pokarmowego, ale reszty organizmu. P\u00f3\u017ane objawy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z post\u0119puj\u0105c\u0105 utrat\u0105 masy cia\u0142a, brakiem apetytu, nudno\u015bciami, wymiotami, ale tak\u017ce z og\u00f3lnym os\u0142abieniem i zm\u0119czeniem. Pojawienie si\u0119 tych objaw\u00f3w, wymaga jak najszybszej wizyty u lekarza. Wczesna diagnoza i rozpocz\u0119cie leczenia mog\u0105 znacz\u0105co zwi\u0119kszy\u0107 szanse na powr\u00f3t do zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

Lekarze zalecaj\u0105 profilaktyczne badania przesiewowe osobom bez objaw\u00f3w choroby, poniewa\u017c wczesna diagnoza znacz\u0105co zwi\u0119ksza szanse na skuteczne leczenie. Wykonanie badania zaleca si\u0119 po 50. roku \u017cycia, jednak w przypadku chor\u00f3b wysokiego ryzyka, takich jak cukrzyca czy choroba Le\u015bniowskiego-Crohna, lekarz mo\u017ce zleci\u0107 badanie jeszcze wcze\u015bniej. Testy DNA mog\u0105 pom\u00f3c w wykryciu mutacji genowych, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia raka jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce w ramach program\u00f3w profilaktycznych NFZ wykonuje si\u0119 kolonoskopi\u0119 u os\u00f3b w wieku 50\u201365 lat lub 40\u201349 lat, je\u015bli u najbli\u017cszych krewnych rozpoznano nowotw\u00f3r jelita grubego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Profilaktyka raka jelita grubego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki profilaktyce i w\u0142a\u015bciwym nawykom mo\u017cna znacznie zmniejszy\u0107 ryzyko zachorowania na raka jelita grubego. To kilka prostych krok\u00f3w w \u017cyciu codziennym, kt\u00f3re mog\u0105 zapobiec wyst\u0105pieniu wielu powa\u017cnych chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Krok 1 \u2013 Nie zapominaj o ruchu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Badania pokazuj\u0105, \u017ce ryzyko raka jelita grubego zmniejsza si\u0119 o 25\u201350% przy regularnych \u0107wiczeniach w por\u00f3wnaniu z brakiem aktywno\u015bci fizycznej lub okazjonaln\u0105 aktywno\u015bci\u0105. Wystarczy wybra\u0107 praktycznie dowolny rodzaj ruchu, czy to spacer, jazda na rowerze, praca w ogrodzie czy jakkolwiek inna aktywno\u015b\u0107 fizyczna.<\/p>\n\n\n\n

Krok 2 \u2013 Kontroluj swoj\u0105 wag\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zaraz po paleniu, nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107 s\u0105 najwi\u0119kszymi czynnikami ryzyka nowotwor\u00f3w. Udowodniono, \u017ce s\u0105 one powi\u0105zane z co najmniej 11 r\u00f3\u017cnymi typami nowotwor\u00f3w. U m\u0119\u017cczyzn z nadwag\u0105 ryzyko zachorowania na raka jelita grubego jest nawet o 50% wy\u017csze ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn z prawid\u0142ow\u0105 wag\u0105. W przypadku kobiet ryzyko to jest wy\u017csze o oko\u0142o 20%.<\/p>\n\n\n\n

Krok 3 \u2013 Dbaj o swoj\u0105 diet\u0119<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug Mi\u0119dzynarodowej Agencji Bada\u0144 nad Rakiem ryzyko zachorowania na nowotw\u00f3r ro\u015bnie wraz z ilo\u015bci\u0105 spo\u017cywanego czerwonego mi\u0119sa. Dieta powinna by\u0107 bogata w wap\u0144, witamin\u0119 D oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju owoce i warzywa. Nie jest konieczne ca\u0142kowite wykluczenie mi\u0119sa, zaleca si\u0119 jednak jego znaczne ograniczenie.<\/p>\n\n\n\n

Krok 4 \u2013  Uwa\u017caj na alkohol i palenie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Udowodniono, \u017ce palenie jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 co najmniej 14 rodzaj\u00f3w nowotwor\u00f3w, w tym raka jelita grubego. Ponadto wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na rozw\u00f3j innych powa\u017cnych chor\u00f3b. Regularne spo\u017cywanie alkoholu (2-3 drinki dziennie) zwi\u0119ksza ryzyko raka okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy o 20% w por\u00f3wnaniu do os\u00f3b niespo\u017cywaj\u0105cych alkoholu. W przypadku spo\u017cycia wi\u0119cej ni\u017c 3 napoj\u00f3w alkoholowych dziennie ryzyko to wzrasta nawet o 40%.<\/p>\n\n\n\n

Krok 5 \u2013 Nie b\u00f3j si\u0119 wizyt kontrolnych<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Podstaw\u0105 skutecznego leczenia jest trafna diagnoza. Na podstawie informacji dotycz\u0105cych krwawie\u0144, rodzaju b\u00f3lu, czasu utrzymywania si\u0119 dolegliwo\u015bci, nawyk\u00f3w \u017cywieniowych i trybu \u017cycia, lekarz ustala plan bada\u0144. Zwykle sk\u0142ada si\u0119 on z badania palpacyjnego odbytu oraz badania endoskopowego za pomoc\u0105 rektoskopu, podczas kt\u00f3rego mo\u017cna w razie potrzeby pobra\u0107 wycinki do badania histopatologicznego. Za pomoc\u0105 rektoskopii mo\u017cna wykry\u0107 obecno\u015b\u0107 polip\u00f3w i nowotwor\u00f3w odbytnicy. Rak rozwija si\u0119 z polip\u00f3w w ci\u0105gu 5-10 lat, dlatego najlepsz\u0105 profilaktyk\u0105 jest ich usuni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

Ryzyko rozwoju raka jelita grubego wzrasta z wiekiem, dlatego ka\u017cda osoba po uko\u0144czeniu 50. roku \u017cycia powinna wykona\u0107 profilaktyczne badanie kolonoskopowe. Je\u017celi wynik badania jest negatywny i nie ma obci\u0105\u017cenia rodzinnego, wystarczy powt\u00f3rzy\u0107 kolonoskopi\u0119 po 10 latach.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 przygotowa\u0142 MUDr. Ivan Sedl\u00e1k, PhD., MPH 
Chirurg, proktolog centrum medycznego DoktorPRO<\/p>\n\n\n\n

Informacje i statystyki
Anticancer Fund: www.anticancerfund.org 
European Society for Medical Oncology: www.esmo.org
Mayo Clinic: https:\/\/www.mayoclinic.org\/diseases-conditions\/colon-cancer\/symptoms-causes\/syc-20353669<\/a>
Narodowy Fundusz Zdrowia: https:\/\/www.nfz.gov.pl<\/a>
World Health Organization: https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/colorectal-cancer?gclid=CjwKCAiA_OetBhAtEiwAPTeQZ-XBD1N_3YOd5AVkJXQPI192nQpx4_z7rZTgkoaBi0uf6dG0326JgxoCLQMQAvD_BwE<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wed\u0142ug danych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) rak jelita grubego, znany r\u00f3wnie\u017c jako rak okr\u0119\u017cnicy i odbytnicy, jest trzecim najcz\u0119stszym nowotworem na \u015bwiecie, stanowi\u0105cym oko\u0142o 10% wszystkich przypadk\u00f3w nowotwor\u00f3w i drug\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w spowodowanych nowotworami na \u015bwiecie. Badania wykazuj\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 bardziej nara\u017ceni na ten typ raka ni\u017c kobiety, a ryzyko znacznie wzrasta po […]<\/p>\n","protected":false},"author":869,"featured_media":1376236,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[58,59,107,30],"place-taxonomy":[],"class_list":["post-1376232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-sk","tag-analiza-dna","tag-dna-test","tag-nowy-wynik","tag-zdrowie"],"acf":[],"views":93,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/869"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1376232"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1376238,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1376232\/revisions\/1376238"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1376236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1376232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1376232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1376232"},{"taxonomy":"place-taxonomy","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/place-taxonomy?post=1376232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}