{"id":1375381,"date":"2023-11-03T10:13:44","date_gmt":"2023-11-03T09:13:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/?p=1375381"},"modified":"2023-12-04T11:35:22","modified_gmt":"2023-12-04T10:35:22","slug":"rak-piersi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/blog\/rak-piersi\/","title":{"rendered":"Na raka piersi wp\u0142ywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c geny. Co jeszcze przyczynia si\u0119 do jego rozwoju?\u00a0\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Rak piersi jest g\u0142\u00f3wnym problemem zdrowotnym w\u015br\u00f3d kobiet ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 i zachorowalno\u015b\u0107. Dotyka 1 na 8 kobiet w ci\u0105gu \u017cycia, z czego mniej ni\u017c 15% ma histori\u0119 rodzinn\u0105. Opr\u00f3cz pod\u0142o\u017ca genetycznego, w tym g\u0142\u00f3wnie mutacji w obr\u0119bie gen\u00f3w BRCA1 i BRCA2, bardzo istotne w rozwoju nowotworu s\u0105 czynniki stylu \u017cycia i wynikaj\u0105ce z naszej gospodarki hormonalnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Czynniki ryzyka raka piersi<\/h2>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rych z czynnik\u00f3w ryzyka, takich jak historia rodzinna choroby, p\u00f3\u017ane dojrzewanie i pierwsza miesi\u0105czka, p\u00f3\u017any czas pierwszej ci\u0105\u017cy i zaburzenia laktacji po porodzie a tak\u017ce p\u00f3\u017any wiek menopauzy, nie mo\u017cna zmieni\u0107. Istniej\u0105 jednak zmiany stylu \u017cycia, kt\u00f3re mo\u017cna wprowadzi\u0107, aby zmniejszy\u0107 swoje ryzyko.<\/p>\n\n\n\n

Co mo\u017cemy zrobi\u0107, aby zmniejszy\u0107 ryzyko zachorowania na raka piersi?<\/h2>\n\n\n\n

Badania pokazuj\u0105, \u017ce zmiany stylu \u017cycia mog\u0105 zmniejszy\u0107 ryzyko raka piersi, nawet u kobiet
z grupy wysokiego ryzyka. Najbardziej korzystne zmiany to:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Ograniczenie spo\u017cycia alkoholu. Codzienne spo\u017cycie w 35-44 gram\u00f3w dziennie, to mniej wi\u0119cej 350ml wina, zwi\u0119ksza si\u0119 ryzyko o 46%.<\/li>\n\n\n\n
  2. Rzucenie palenia papieros\u00f3w i unikanie palenia biernego. Dym papierosowy prowadzi do uszkodzenia DNA, a tak\u017ce jest \u017ar\u00f3d\u0142em substancji wp\u0142ywaj\u0105cych na gospodark\u0119 hormonaln\u0105 tzw. ksenoestrogen\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  3. Utrzymywanie prawid\u0142owej masy cia\u0142a. W tkance t\u0142uszczowej znajduje si\u0119 enzym, aromataza, kt\u00f3ry wytwarza z innych hormon\u00f3w estrogeny, a to ich zbyt wysokie st\u0119\u017cenie bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na nieprawid\u0142owy rozw\u00f3j kom\u00f3rek.<\/li>\n\n\n\n
  4. Regularny ruch. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu prawid\u0142owej masy cia\u0142a, co pomaga zapobiega\u0107 rakowi piersi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zdrowych doros\u0142ych powinna d\u0105\u017cy\u0107 do co najmniej 150 minut tygodniowo umiarkowanej aktywno\u015bci aerobowej lub 75 minut energicznej aktywno\u015bci tygodniowo oraz treningu si\u0142owego co najmniej dwa razy w tygodniu.<\/li>\n\n\n\n
  5. Unikanie stosowania hormonalnej terapii zast\u0119pczej po menopauzie. Skojarzona terapia hormonalna nie jest szczeg\u00f3lnie wskazana w\u015br\u00f3d kobiet z genetycznej i rodzinnej grupy ryzyka. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o ryzyku i korzy\u015bciach terapii hormonalnej. Ryzyko obni\u017ca si\u0119 do bazowego po ok. 5 latach od odstawienia hormon\u00f3w. Je\u015bli uznasz, \u017ce korzy\u015bci z kr\u00f3tkotrwa\u0142ej terapii hormonalnej przewy\u017cszaj\u0105 ryzyko, zastosuj najni\u017csz\u0105 dawk\u0119, kt\u00f3ra jest dla Ciebie skuteczna, a lekarz b\u0119dzie nadal monitorowa\u0142 czas przyjmowania hormon\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  6. Ogranicz w swoim otoczeniu ksenoestrogeny. Ich \u017ar\u00f3d\u0142em jest m.in. plastik, niekt\u00f3re leki, metale m.in. glin, kadm, o\u0142\u00f3w, nikiel. Warto przede wszystkim ograniczy\u0107 stosowanie plastiku do podgrzewania i przechowywania \u017cywno\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Czy zdrowa dieta mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko raka piersi?<\/h2>\n\n\n\n

    Zdrowa dieta mo\u017ce zmniejszy\u0107 ryzyko niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w nowotwor\u00f3w, a tak\u017ce cukrzycy, chor\u00f3b serca i udaru m\u00f3zgu. Na przyk\u0142ad kobiety stosuj\u0105ce diet\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 uzupe\u0142nion\u0105 oliw\u0105 z oliwek z pierwszego t\u0142oczenia i mieszank\u0105 orzech\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 zmniejszone ryzyko raka piersi. Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na \u017cywno\u015bci pochodzenia ro\u015blinnego, takiej jak owoce i warzywa, produkty pe\u0142noziarniste, ro\u015bliny str\u0105czkowe i orzechy a dodatkiem s\u0105 ryby, owoce morza, jaja i nabia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Czy istnieje zwi\u0105zek pomi\u0119dzy pigu\u0142kami antykoncepcyjnymi a rakiem piersi?<\/h2>\n\n\n\n

    Istniej\u0105 pewne dowody na to, \u017ce antykoncepcja hormonalna, kt\u00f3ra obejmuje pigu\u0142ki antykoncepcyjne i wk\u0142adki domaciczne uwalniaj\u0105ce hormony, zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko raka piersi. Ryzyko to uwa\u017ca si\u0119 jednak za bardzo ma\u0142e i zmniejsza si\u0119 po zaprzestaniu stosowania hormonalnych \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

    Niedawne badanie, kt\u00f3re wykaza\u0142o zwi\u0105zek mi\u0119dzy stosowaniem hormonalnych \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych a rakiem piersi, wykaza\u0142o, \u017ce mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 jednego dodatkowego raka piersi na ka\u017cde 7690 kobiet stosuj\u0105cych antykoncepcj\u0119 hormonaln\u0105 przez co najmniej rok.<\/p>\n\n\n\n

    Co jeszcze mog\u0119 zrobi\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

    Wykonuj regularne badania: comiesi\u0119czne samobadanie piersi i obserwowanie ich wygl\u0105du,
    symetrii, zmian i koloru brodawek. Raz w roku um\u00f3w si\u0119 na USG piersi. Mammografia jako
    badanie przesiewowe powinna by\u0107 wykonywana co 2 lata pomi\u0119dzy 50. a 69. rokiem \u017cycia.
    Je\u015bli zauwa\u017cysz jakiekolwiek zmiany w piersiach, takie jak nowy guzek lub zmiany sk\u00f3rne,
    skonsultuj si\u0119 z lekarzem. Mo\u017cesz sprawdzi\u0107 tak\u017ce predyspozycje genetyczn\u0105<\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a: <\/strong><\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Thorat M.A. i Balasubramanian R. „Breast cancer prevention in high-risk women.” Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology<\/em> 65 (2020): 18-31.<\/li>\n\n\n\n
    2.  Kashyap D, i wsp „Global increase in breast cancer incidence: risk factors and preventive measures.” BioMed research international<\/em> 2022 (2022).<\/li>\n\n\n\n
    3. Schwingshackl L. i wsp. „Adherence to Mediterranean diet and risk of cancer: an updated systematic review and meta-analysis.” Nutrients<\/em> 9.10 (2017): 1063.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Rak piersi jest g\u0142\u00f3wnym problemem zdrowotnym w\u015br\u00f3d kobiet ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 i zachorowalno\u015b\u0107. Dotyka 1 na 8 kobiet w ci\u0105gu \u017cycia, z czego mniej ni\u017c 15% ma histori\u0119 rodzinn\u0105. Opr\u00f3cz pod\u0142o\u017ca genetycznego, w tym g\u0142\u00f3wnie mutacji w obr\u0119bie gen\u00f3w BRCA1 i BRCA2, bardzo istotne w rozwoju nowotworu s\u0105 czynniki stylu \u017cycia i wynikaj\u0105ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":850,"featured_media":1374128,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[58,59],"place-taxonomy":[],"class_list":["post-1375381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-sk","tag-analiza-dna","tag-dna-test"],"acf":[],"views":61,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1375381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/850"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1375381"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1375381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1375398,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1375381\/revisions\/1375398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1374128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1375381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1375381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1375381"},{"taxonomy":"place-taxonomy","embeddable":true,"href":"https:\/\/dev.dnaera.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/place-taxonomy?post=1375381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}